Odrobaczanie szczeniaka i kocięcia
Przez pierwsze miesiące rytm jest dużo gęstszy, niż się wydaje — i to zabieg, o którym zapomina się najczęściej, bo nie zostawia żadnego śladu w papierowej książeczce.
OrientacyjnieOpublikowano Zaktualizowano
Te wskazówki mają charakter orientacyjny, według zaleceń ESCCAP, europejskiego zespołu ekspertów od pasożytów zwierząt towarzyszących. Rytm i substancja czynna zależą od wieku, trybu życia i regionu: decyzję zawsze podejmuje twój weterynarz.
Jak często odrobaczać szczeniaka i kocię?
| Kto | Zalecenie ESCCAP (przewodnik 01, wydanie siódme, czerwiec 2025) |
|---|---|
| Szczeniak | pierwszy raz w 14. dniu życia, potem co 2 tygodnie do 2 tygodni po odsadzeniu |
| Kocię | pierwszy raz w 3. tygodniu życia, potem co 2 tygodnie do odsadzenia |
| Szczeniak lub kocię do 6. miesiąca życia, gdy ryzyko zarażenia pozostaje podwyższone (na przykład wybieg dla szczeniąt, kot swobodnie wychodzący) | co miesiąc do ukończenia 6. miesiąca życia |
| Suka lub kotka karmiąca | leczona równocześnie z pierwszym podaniem leku potomstwu |
| Dorosły pies lub kot | zależnie od oceny ryzyka: od 1–2 razy do roku (zwierzę wyłącznie w domu) do 4–12 razy do roku (zwierzę regularnie wychodzące); gdy ryzyka nie da się ocenić, co najmniej 4 razy do roku |
| Dom z dziećmi poniżej 5. roku życia lub z osobami z obniżoną odpornością | zależnie od oceny ryzyka: planowe odrobaczanie raz w miesiącu albo badanie kału raz w miesiącu |
Źródło: ESCCAP, Odrobaczanie psów i kotów (przewodnik ESCCAP 01, wydanie siódme, czerwiec 2025): schematy odrobaczania psów i kotów oraz rozdział o glistach. Dla kocięcia schemat ESCCAP mówi „do momentu odsadzenia”, a angielski tekst tego samego wydania (ESCCAP, Worm Control in Dogs and Cats) wspomina w treści o dwóch tygodniach po odsadzeniu: ostateczną granicę ustala weterynarz. ESCCAP zaznacza, że odrobaczanie powinno odbywać się za poradą lekarza weterynarii, a według przewodnika odrobaczanie 1–3 razy do roku nie zapewnia wystarczającej ochrony, zaś odrobaczanie co 3 miesiące nie eliminuje możliwości zarażenia patentnego.
Kiedy odrobaczyć kocię po raz pierwszy?
W 3. tygodniu życia. ESCCAP wyjaśnia, że u kociąt nie występuje zarażenie prenatalne (zarażają się przez mleko matki), więc odrobaczanie co 2 tygodnie można zacząć w trzecim tygodniu życia. U szczeniaka zaczyna się wcześniej, od 14. dnia życia.
Dlaczego szczenięta i kocięta odrobacza się tak często?
Szczeniak może zarazić się glistami jeszcze przed urodzeniem: według ESCCAP larwy przechodzą przez łożysko od około 42. dnia ciąży, a później zarażenie następuje z mlekiem. Kocięta zarażają się przez mleko matki. Szczenięta mogą zostać silnie zarażone glistą Toxocara canis w macicy lub podczas karmienia, co może powodować poważne objawy chorobowe, zanim będzie możliwa diagnoza przez badanie kału. U szczeniaka silne zarażenie może objawiać się wyniszczeniem i pękatym brzuchem, a duża liczba robaków może spowodować zatkanie światła jelita lub wgłobienie.
Okres od połknięcia jaj do pojawienia się nowych jaj w kale (okres prepatentny) wynosi według ESCCAP nieco ponad cztery tygodnie, dlatego comiesięczne podawanie leku minimalizuje ryzyko zarażeń patentnych. Środek na odrobaczanie nie jest więc szczepionką: ESCCAP przypomina, że jaja mogą przetrwać w środowisku przez lata, a zwierzę może zarazić się ponownie.
Czy glisty psów i kotów są groźne dla dzieci?
Według ESCCAP glisty (Toxocara spp.) mają wysoki potencjał zoonotyczny: po połknięciu jaj inwazyjnych larwy mogą rozpocząć wędrówkę w organizmie człowieka (zespół larwy wędrującej), a jeśli zatrzymają się w oku lub w mózgu, mogą powodować poważne problemy zdrowotne. Dlatego zalecenia są ostrzejsze w domu z małymi dziećmi: zależnie od oceny ryzyka planowe odrobaczanie raz w miesiącu albo badanie kału raz w miesiącu. ESCCAP radzi też przestrzegać zasad higieny: myć ręce po zajmowaniu się zwierzętami i przed jedzeniem oraz uczyć tego dzieci.
Czy trzeba odrobaczać szczeniaka, który wygląda na zdrowego?
Tak, bo objawów często brakuje: według ESCCAP jest wyjątkowo mało prawdopodobne, aby zarażeniu dorosłych zwierząt towarzyszyły objawy kliniczne, a szczeniak może być silnie zarażony, zanim badanie kału to pokaże. Czekanie na widoczny objaw oznacza więc leczenie za późno.
U dorosłego zwierzęcia ESCCAP dopuszcza regularne badanie kału zamiast odrobaczania, jeśli wykonuje się je z taką samą częstotliwością; zaznacza jednak, że między badaniami nie można wykluczyć ani zapobiec wydalaniu jaj i że ujemny wynik nie daje pewności, bo zarażenie może być w fazie prepatentnej albo liczba jaj może być poniżej progu wykrywalności. U szczeniaka badanie kału nie zastępuje leczenia.
Czy odrobaczanie to to samo co ochrona przed pchłami?
Nie. ESCCAP mówi o zwalczaniu zarówno pasożytów wewnętrznych (robaków jelitowych), jak i zewnętrznych (na przykład pcheł), a tym drugim poświęca osobne przewodniki. Obie sprawy łączą się w jednym miejscu: pchła jest żywicielem pośrednim tasiemca Dipylidium caninum, którym psy i koty zarażają się, połykając pchłę. Przy stwierdzonej infestacji pcheł ESCCAP zaleca jednokrotne leczenie po rozpoznaniu (wskazanie dotyczy tasiemców). Czy twoje zwierzę potrzebuje jednego preparatu na oba problemy, czy dwóch, powie weterynarz.
Jak pilnować terminów odrobaczania?
Zapisujesz zabieg w AnimaPulse raz, z jego rytmem, na przykład co 2 tygodnie. Aplikacja ostrzega cię w dniu terminu, a gdy oznaczysz podanie jako zrobione, planuje kolejne od dzisiejszego dnia, a nie od teoretycznej daty, której nikt już nie pilnuje.
Najczęstsze pytania
Kiedy po raz pierwszy odrobaczyć szczeniaka?
Według ESCCAP w 14. dniu życia, potem co 2 tygodnie do 2 tygodni po odsadzeniu. Suka karmiąca jest leczona równocześnie z pierwszym podaniem leku szczeniętom.
Jak często odrobaczać szczeniaka?
Co 2 tygodnie do 2 tygodni po odsadzeniu. Przy utrzymującym się zwiększonym ryzyku zarażenia (na przykład wybieg dla szczeniąt) leczenie powtarza się co miesiąc do ukończenia 6. miesiąca życia. Częstotliwość ustala weterynarz.
Do kiedy odrobaczać szczeniaka co miesiąc i jak często później?
Co miesiąc do ukończenia 6. miesiąca życia, jeśli ryzyko pozostaje podwyższone. Później częstotliwość zależy od ryzyka: ESCCAP wskazuje od 1–2 razy do roku u zwierzęcia żyjącego wyłącznie w domu do 4–12 razy do roku u zwierzęcia regularnie wychodzącego. Decyzję podejmuje twój weterynarz.
Kiedy po raz pierwszy odrobaczyć kocię?
W 3. tygodniu życia, według ESCCAP, potem co 2 tygodnie do odsadzenia.
Czy odrobaczanie zastępuje szczepienie?
Nie: to dwie różne rzeczy. Szczepienia mają własny kalendarz: według schematu referencyjnego dla Polski szczepienie podstawowe psa przypada w wieku 8, 12 i 16 tygodni, zobacz kalendarz szczepień psa.
Źródła
- ESCCAP, Odrobaczanie psów i kotów (PDF): przewodnik ESCCAP 01, wydanie siódme, czerwiec 2025, w języku polskim
- ESCCAP, Worm Control in Dogs and Cats: przewodnik ESCCAP 01, wydanie siódme, czerwiec 2025, wersja angielska
Każde odrobaczanie pod kontrolą
Przy leczeniu powtarzanym AnimaPulse liczy kolejny termin od dawki oznaczonej jako podana i przypomina w dniu terminu.
Czytaj dalej
Kalendarz szczepień psa
Jakich szczepień potrzebuje pies w Polsce i kiedy: szczepienie podstawowe szczeniaka, obowiązkowa wścieklizna, leptospiroza i kaszel kenelowy. Kalendarz orientacyjny, ze źródłami.
Kalendarz szczepień kota
Panleukopenia, koci katar, białaczka kotów i wścieklizna: szczepienie podstawowe kocięcia i rytm dawek przypominających w Polsce. Ze źródłami, orientacyjnie.
Przypomnienia, które o wszystkim pamiętają
Przypomnienia o szczepieniach 7 dni i 1 dzień wcześniej, środki na pasożyty, które same planują kolejny termin, wizyty przypominane dzień wcześniej i dwie godziny przed. Za darmo i bez limitu.
Strona zaktualizowana 11 listopada 2026.