Vaccinatieschema kat
Kattenziekte en niesziekte vormen de basis, kattenleukemie en hondsdolheid zijn een kwestie van levensstijl en reizen. Een binnenkat vaccineer je ook: het virus kan op je schoenen binnenkomen.
Protocol NederlandIndicatiefGepubliceerd op Bijgewerkt op
Deze schema's zijn indicatief. Een binnenkat en een kat die naar buiten gaat, lopen niet hetzelfde risico en volgen dus niet noodzakelijk hetzelfde protocol: je dierenarts heeft altijd het laatste woord.
Welke vaccinaties heeft een kat in Nederland nodig?
De KNMvD, de beroepsorganisatie van de Nederlandse dierenartsen, noemt kattenziekte en niesziekte als belangrijkste vaccinaties voor de kat. Onderstaande tabel is het referentieschema van AnimaPulse voor Nederland.
| Vaccin | Basisvaccinatie | Eerste booster | Daarna |
|---|---|---|---|
| Kattenziekte-niesziektede basis voor je kat: kattenziekte en niesziekte — elk jaar een afspraak: niesziekte jaarlijks (behalve bij een binnenkat met weinig risico), kattenziekte om de 3 jaar | 8 weken, 12 weken, 16 weken | 252 dagen na de basisvaccinatie | elk jaar |
| FeLVkattenleukemie (FeLV) — vaccinatie op maat voor katten die buiten komen, na een test | 8 weken, 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | elk jaar |
| Rabiësrabiës — alleen nodig als je naar het buitenland gaat; het ritme hangt af van het vaccin (1 jaar, daarna 2 of 3 jaar) | 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | om de 2 jaar |
Welke vaccinaties heeft een kat in België nodig?
Het referentieschema van AnimaPulse voor België steunt op de bijsluiters van de in België toegelaten vaccins en op de richtlijnen van de WSAVA, de wereldorganisatie van dierenartsen voor gezelschapsdieren.
| Vaccin | Basisvaccinatie | Eerste booster | Daarna |
|---|---|---|---|
| RCP (typhus-coryza)de basisvaccinatie van de kat: niesziekte (herpes- en calicivirus) en kattenziekte (panleukopenie) — jaarlijkse herhaling | 8 weken, 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | elk jaar |
| FeLVkattenleukemie (FeLV) — voor katten die buiten komen of samenwonen met katten die buiten komen, na een test | 8 weken, 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | elk jaar |
| Ragehondsdolheid — alleen voor reizen: België is vrij van rabiës, geen verplichting voor een kat die hier woont | 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | om de 3 jaar |
Waartegen beschermt de basisvaccinatie van een kat?
Kattenziekte (panleukopenie, door een parvovirus) geeft volgens de KNMvD koorts, bloederige diarree, braken, zenuwverschijnselen en acute dood, soms zonder verschijnselen vooraf; ze leidt tot hoge sterfte bij kittens. Volgens de ABCD, de Europese adviesgroep voor kattenziekten, kan het virus in een besmette omgeving weken tot maanden besmettelijk blijven en overleeft minder dan de helft van de zieke katten, zelfs met intensieve zorg.
Niesziekte is niet één ziekte maar het gevolg van twee virussen: het calicivirus en het herpesvirus. De KNMvD noemt als verschijnselen onder meer niezen, pijnlijke zweren in de bek, longontsteking, hoornvliesontsteking en een (chronische) snotneus. Over vaccinatie in het algemeen zegt de KNMvD dat gevaccineerde dieren nog wel een infectie kunnen oplopen, maar dat de verschijnselen over het algemeen minder ernstig zijn of zelfs ontbreken.
In Nederlandse boekjes staat de combinatie als "kattenziekte en niesziekte", in het Belgische schema als RCP (typhus-coryza) en op buitenlandse boekjes ook als FVRCP. Dezelfde componenten, een andere schrijfwijze.
Waarom is het ritme niet voor alle onderdelen gelijk?
Het referentieschema voor Nederland zegt over de basiscombinatie: "de basis voor je kat: kattenziekte en niesziekte — elk jaar een afspraak: niesziekte jaarlijks (behalve bij een binnenkat met weinig risico), kattenziekte om de 3 jaar". Dat sluit aan bij het Nederlandse consensusdocument van 2016: kattenziekte is een core-vaccin, en een booster tegen niesziekte wordt aangeraden voor katten die een hoger infectierisico lopen, bijvoorbeeld omdat ze buiten komen of in catteries, pensions en asielen verblijven. Voor een kat die niet buiten komt en solitair leeft, kan volgens dat document met een lager ritme worden volstaan.
AnimaPulse kent de levensstijl van je kat niet: de datum in het schema is een richtpunt, en je dierenarts bepaalt welke onderdelen die dag worden gegeven. Voor België zegt het schema over de basiscombinatie: "de basisvaccinatie van de kat: niesziekte (herpes- en calicivirus) en kattenziekte (panleukopenie) — jaarlijkse herhaling".
Moet mijn kat tegen kattenleukemie (FeLV) worden gevaccineerd?
Het referentieschema voor Nederland zegt: "kattenleukemie (FeLV) — vaccinatie op maat voor katten die buiten komen, na een test". Voor België: "kattenleukemie (FeLV) — voor katten die buiten komen of samenwonen met katten die buiten komen, na een test". Volgens de ABCD verspreidt het virus zich door nauw contact tussen katten: onderlinge verzorging, gevechten en gedeelde eet- en drinkbakken. Katten worden volgens de ABCD getest op het virus voordat ze worden gevaccineerd, want vaccineren van een al besmette kat heeft geen voordeel. Of jouw kat het nodig heeft, bepaalt je dierenarts.
Moet een kat tegen hondsdolheid worden gevaccineerd?
Voor een kat die in Nederland of België woont, is de vaccinatie niet nodig, maar om te reizen wel. De KNMvD schrijft dat hondsdolheid bij gezelschapsdieren in Nederland nu niet voorkomt en dat vaccinatie daarvoor daarom niet nodig is. België is volgens Sciensano sinds 2001 vrij van klassieke hondsdolheid.
Het referentieschema voor Nederland zegt: "rabiës — alleen nodig als je naar het buitenland gaat; het ritme hangt af van het vaccin (1 jaar, daarna 2 of 3 jaar)". Voor België: "hondsdolheid — alleen voor reizen: België is vrij van rabiës, geen verplichting voor een kat die hier woont". De Europese regels voor het reizen met honden, katten en fretten staan in Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131; welke vaccinaties jouw bestemming vraagt, bespreek je ruim voor vertrek met je dierenarts.
Heeft een binnenkat een vaccinatie nodig?
Ja, ook voor een binnenkat zijn vaccinaties volgens de KNMvD nodig: je kunt virussen het huis in brengen via je handen, kleding en schoenen, en het niesziektevirus is dagenlang besmettelijk. Volgens de ABCD kan zelfs een kat die alleen binnen leeft het kattenziektevirus niet altijd vermijden. Voor niesziekte kent het referentieschema wel een uitzondering voor een binnenkat met weinig risico. Voor de rest bespreek je met je dierenarts het echte leven van je kat: balkon, contact met andere katten, pension, verhuizing.
Hoe houd ik de vaccinatiedata van mijn kat bij?
Je legt in AnimaPulse de datum van de vaccinatie vast; de app berekent de volgende datum uit het schema en waarschuwt je zeven dagen en één dag van tevoren. Het schema volgt het land van verblijf van het dier, niet de taal van je telefoon.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet een kitten gevaccineerd worden?
Volgens het referentieschema voor Nederland krijgt een kitten de basisvaccinatie tegen kattenziekte en niesziekte op 8, 12 en 16 weken, met de eerste booster 36 weken na de basisvaccinatie. Je dierenarts bepaalt het moment voor jouw kitten.
Hoe vaak moet een kat gevaccineerd worden?
Het schema voor Nederland zegt: "de basis voor je kat: kattenziekte en niesziekte — elk jaar een afspraak: niesziekte jaarlijks (behalve bij een binnenkat met weinig risico), kattenziekte om de 3 jaar". Voor België zegt het schema over de basiscombinatie: "de basisvaccinatie van de kat: niesziekte (herpes- en calicivirus) en kattenziekte (panleukopenie) — jaarlijkse herhaling". Je dierenarts kiest het ritme dat bij jouw kat past.
Moet een binnenkat gevaccineerd worden?
Ja, volgens de KNMvD ook een binnenkat: je kunt virussen via je handen, kleding en schoenen het huis in brengen. Voor niesziekte kent het schema een uitzondering voor een binnenkat met weinig risico; of dat voor jouw kat geldt, beslist je dierenarts.
Is de vaccinatie tegen kattenleukemie nodig?
Het schema voor Nederland zegt: "kattenleukemie (FeLV) — vaccinatie op maat voor katten die buiten komen, na een test". Volgens de ABCD wordt een kat eerst getest op het virus, omdat vaccineren van een al besmette kat geen voordeel heeft.
Moet een kat tegen hondsdolheid gevaccineerd worden?
Niet als de kat in Nederland of België woont: de vaccinatie is nodig om naar het buitenland te reizen. Welke vaccinaties jouw bestemming vraagt, bespreek je met je dierenarts.
Bronnen — Nederland
- KNMvD — ‘De 12 meest gestelde vragen over vaccineren’ (2021): belangrijkste vaccinaties, basisvaccinatie, herhaling; rabiës alleen voor het buitenland (KNMvD — De 12 meest gestelde vragen over vaccineren (PDF))
- KNMvD, Dierenbescherming en Stichting Zwerfkatten Nederland — folder ‘Het belang van vaccineren van je huisdier’ (2021) (KNMvD, Dierenbescherming en Stichting Zwerfkatten Nederland — Het belang van vaccineren van je huisdier (PDF))
- Consensus ‘Hond en kat vaccineren of eerst serologisch testen?’ (2016, met de GGG van de KNMvD): leptospirose core in Nederland, Nederlands schema (Consensus: Hond en kat vaccineren of eerst serologisch testen? (PDF, kopie op Wikiwijs))
- CBG-MEB — Nederlandse SPC's: Nobivac L+DHPPi, Nobivac Tricat Trio, Nobivac KC, Nobivac Rabiës, Versiguard Rabies; Musteligen D (REG NL 124866) (CBG-MEB — SPC Nobivac L + DHPPi (PDF), CBG-MEB — SPC Nobivac Tricat Trio (PDF), CBG-MEB — SPC Nobivac KC (PDF), CBG-MEB — SPC Nobivac Rabiës (PDF), CBG-MEB — SPC Versiguard Rabies (PDF), Union Product Database — Musteligen D (REG NL 124866))
- Union Product Database (EU) — Nobivac Myxo-RHD Plus, Eravac en Leucogen toegelaten in Nederland (Union Product Database — Nobivac Myxo-RHD Plus, Union Product Database — Eravac, EMA — Leucogen (EPAR))
- RIVM — Infectieziekten Bulletin (november 2024): laatste geval van klassieke rabiës in 2012, een geïmporteerde pup (RIVM — Rabiës in Nederland: twee casussen (Infectieziekten Bulletin, november 2024))
- WSAVA Vaccination Guidelines 2024 (alleen hond en kat — niet voor konijn en fret) (WSAVA — Vaccination Guidelines, WSAVA — 2024 Guidelines, executive summary (PDF))
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131, van toepassing sinds 22/04/2026 (vervangt 576/2013 voor reizen) (EUR-Lex — Delegated Regulation (EU) 2026/131, EUR-Lex — Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131)
Bronnen — België
- Persbericht van de federale minister van Landbouw (02/2016): verplichte rabiësvaccinatie afgeschaft op 1 maart 2016; België sinds 2001 vrij van hondsdolheid (news.belgium.be — Persbericht/communiqué: la vaccination contre la rage ne sera plus obligatoire à partir du 1er mars 2016)
- Ministerieel besluit van 4 februari 2016 tot wijziging van het ministerieel besluit van 23 februari 1967 (diergeneeskundige politie hondsdolheid) (Ministerieel besluit van 4 februari 2016 (kopie op vLex; zonder abonnement alleen de aanhef leesbaar) · pagina van de instelling)
- Sciensano — serologische surveillance van leptospirose bij dieren in België, 2006-2020 (Sciensano — Passive (serological) surveillance of leptospirosis in Belgium: national data 2006-2020 (PDF, 2021), Sciensano — Fiche informative Rage (PDF, juillet 2016))
- FAGG — Belgische bijsluiters: Nobivac DHPPi, Nobivac Tricat Trio, Rabisin, Filavac VHD K C+V (FAGG — bijsluiter Nobivac DHPPi (BE-V161682), FAGG — bijsluiter Nobivac Tricat Trio (BE-V296895), FAGG — bijsluiter Rabisin (BE-V129114), FAGG — bijsluiter Filavac VHD K C+V (BE-V509217))
- Centrale EU-vergunningen, geldig in België: Nobivac L4, Leucofeligen FeLV/RCP, Nobivac Myxo-RHD PLUS, Purevax Rabies (EMA — Nobivac L4 (EPAR), EMA — Leucofeligen FeLV/RCP (EPAR), Union Product Database — Nobivac Myxo-RHD Plus, Union Product Database — Purevax Rabies)
- WSAVA-vaccinatierichtlijnen 2024 (alleen honden en katten) (WSAVA — Vaccination Guidelines, WSAVA — 2024 Guidelines, samenvatting (PDF))
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131, van toepassing sinds 22/04/2026 (reizen) (EUR-Lex — Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131)
Andere bronnen op deze pagina:
- ABCD, "Guideline for Feline Panleukopenia" — gevolgen, overleving van het virus, overdracht via schoenen en kleding (Engels)
- ABCD, "Guideline for Feline Leukaemia Virus Infection" — overdracht van kattenleukemie en testen vóór vaccinatie (Engels)
Het kittenschema, zonder het te onthouden
AnimaPulse zet de data voor kattenziekte en niesziekte klaar en herinnert je aan elke booster, 7 dagen en 1 dag van tevoren.
Lees verder
Booster gemist: wat gebeurt er echt
Een paar weken te laat werkt niet als een verlopen garantie. Wat er echt gebeurt als een booster te laat is, afhankelijk van hoe lang en welk vaccin, en wanneer de basisvaccinatie opnieuw moet.
Een pup of een kitten ontwormen
Pup vanaf 2 weken leeftijd, kitten vanaf 3 weken, daarna elke 2 weken tot 2 weken na het spenen: zo beschrijft ESCCAP het ritme. Richtpunten met bronnen; je dierenarts beslist.
Microchip, tatoeage en databanken
Wat de chip doet, wat er van de tatoeage overblijft, waar de databank voor dient en waarom je actuele gegevens belangrijker zijn dan de chip zelf — voor honden en katten in Nederland en België.
Pagina bijgewerkt op 11 november 2026.