Vaccinatieschema hond
Meerdere prikken als pup, een booster, en daarna een ritme dat niet voor elk onderdeel gelijk is. Precies daar gaat het onthouden mis.
Protocol NederlandIndicatiefGepubliceerd op Bijgewerkt op
Deze schema's zijn indicatief. Het protocol van een hond hangt af van leeftijd, levensstijl, regio en gezondheid: je dierenarts heeft altijd het laatste woord.
Welke vaccinaties heeft een hond in Nederland nodig?
De KNMvD, de beroepsorganisatie van de Nederlandse dierenartsen, noemt als belangrijkste vaccinaties voor de hond: parvo, hondenziekte, hepatitis (HCC) en de ziekte van Weil (leptospirose). Onderstaande tabel is het referentieschema van AnimaPulse voor Nederland.
| Vaccin | Basisvaccinatie | Eerste booster | Daarna |
|---|---|---|---|
| DHPde basis voor je hond: hondenziekte, hepatitis (HCC) en parvo — booster tussen 6 en 12 maanden, daarna om de 3 jaar | 8 weken, 12 weken, 16 weken | 252 dagen na de basisvaccinatie | om de 3 jaar |
| Leptospiroseleptospirose (ziekte van Weil) — in het waterrijke Nederland een core-vaccin: elk jaar herhalen | 8 weken, 12 weken | 280 dagen na de basisvaccinatie | elk jaar |
| Kennelhoestkennelhoest — niet standaard, maar vaak verplicht bij een pension, hondenschool of uitlaatservice; elk jaar herhalen | 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | elk jaar |
| Rabiësrabiës (hondsdolheid) — alleen nodig als je naar het buitenland gaat: Nederland is rabiësvrij, geen plicht voor een hond die hier woont | 12 weken | 1095 dagen na de basisvaccinatie | om de 3 jaar |
Welke vaccinaties heeft een hond in België nodig?
Het referentieschema van AnimaPulse voor België steunt op de bijsluiters van de in België toegelaten vaccins en op de richtlijnen van de WSAVA, de wereldorganisatie van dierenartsen voor gezelschapsdieren.
| Vaccin | Basisvaccinatie | Eerste booster | Daarna |
|---|---|---|---|
| DHPPide basisvaccinatie van de hond: hondenziekte, hepatitis en parvo (+ parainfluenza) — eerste herhaling na 1 jaar, daarna om de 3 jaar | 8 weken, 12 weken, 16 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | om de 3 jaar |
| Leptospiroseleptospirose — bacterie uit de urine van knaagdieren, bij honden in België in opmars: jaarlijkse herhaling | 8 weken, 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | elk jaar |
| Ragehondsdolheid — alleen voor reizen: België is vrij van rabiës, sinds 2016 geen verplichting meer voor een dier dat hier woont | 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | om de 3 jaar |
Welke vaccinaties heeft een hond in Polen nodig?
| Vaccin | Basisvaccinatie | Eerste booster | Daarna |
|---|---|---|---|
| DHPPide basisvaccinatie van de hond: hondenziekte, hepatitis en parvo (+ parainfluenza) — eerste herhaling na 1 jaar, daarna om de 3 jaar | 8 weken, 12 weken, 16 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | om de 3 jaar |
| Leptospirozaleptospirose — bacterie uit urine van knaagdieren en stilstaand water, aanwezig bij Poolse wilde dieren: jaarlijkse herhaling | 8 weken, 12 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | elk jaar |
| Wściekliznahondsdolheid — in Polen wettelijk verplicht voor elke hond: binnen 30 dagen nadat hij 3 maanden oud is, daarna minstens om de 12 maanden | 3 maanden | 1 jaar na de basisvaccinatie | elk jaar |
| Kaszel kenelowykennelhoest (parainfluenza, Bordetella) — voor pension, hondenschool of shows, jaarlijkse herhaling | 8 weken | 1 jaar na de basisvaccinatie | elk jaar |
Waarom heeft leptospirose een eigen ritme?
De combinatievaccinatie (DHP, in België DHPPi) ziet eruit als één prik, maar bevat onderdelen met een verschillend ritme. Volgens het referentieschema voor Nederland worden hondenziekte, hepatitis en parvo na de basisvaccinatie om de 3 jaar herhaald; het onderdeel tegen leptospirose, de ziekte van Weil, wordt elk jaar herhaald. Wie alleen het ritme van de combinatie onthoudt, mist dus de leptospirosebooster.
De reden die het Nederlandse consensusdocument van 2016 geeft: leptospirose wordt in Nederland ook als core-vaccin beschouwd, en de booster van dit vaccin volgt een eigen, korter ritme vanwege het grotere infectierisico in het waterrijke Nederland en de kortere duur van de bescherming. De KNMvD noemt de ziekte een zoönose, dus overdraagbaar van dier op mens. Volgens het CDC verspreidt de bacterie zich vooral via de urine van besmette dieren, onder meer knaagdieren en honden, en via water of bodem dat daarmee besmet is.
Voor België neemt het schema leptospirose ook op. De WSAVA beschouwt vaccinatie van alle honden als core waar de ziekte endemisch is, de betrokken serogroepen bekend zijn en een geschikt vaccin bestaat. AnimaPulse past dat op België toe op basis van de bewaking door Sciensano, het nationale referentielaboratorium, die over de jaren 2006 tot en met 2020 een stijgende trend van antistoffen tegen leptospirose bij dieren liet zien. Dat is een afweging van het schema, geen nationale richtlijn.
In AnimaPulse is leptospirose een eigen regel met een eigen ritme; de herinnering volgt dat ritme, ook als de combinatie later aan de beurt is.
Wat betekenen de letters DHP?
D staat voor distemper (hondenziekte), H voor hepatitis contagiosa canis (HCC), P voor parvovirose, Pi voor parainfluenza en L voor leptospirose. In Nederlandse boekjes lees je vaak "hondenziekte" en "ziekte van Weil"; op buitenlandse boekjes staat dezelfde vaccinatie als DHPP, DAPP of DHPPi/L4. Dezelfde ziekten, een andere schrijfwijze.
Waarom heeft een pup meerdere prikken nodig?
Niet omdat één dosis te zwak zou zijn, maar vanwege de antistoffen van de moeder. Volgens de WSAVA remmen ze de werking van de meeste core-vaccins bij pups en verschilt hun niveau sterk tussen en binnen nesten; daarom raadt de WSAVA meerdere doses aan, met enkele weken ertussen. Het schema hierboven spreidt de basisvaccinatie op dezelfde manier: voor Nederland op 8, 12 en 16 weken, met de eerste booster 36 weken na de basisvaccinatie.
De KNMvD telt de prikken van de pup, inclusief de booster, samen als de volledige basisvaccinatie. Alleen de eerste prik zetten is volgens de KNMvD niet genoeg: volgens de richtlijnen is een herhalende vaccinatie nodig.
Is vaccineren van een hond verplicht?
Volgens het consensusdocument van 2016 geldt in Nederland een wettelijke verplichting om honden en katten te vaccineren alleen in inrichtingen waar bedrijfsmatige activiteiten plaatsvinden (Besluit houders van dieren), zoals pensions, asielen en fokkerijen. Dat document noemt voor die inrichtingen vaccinatie tegen parvo, distemper en hepatitis. Voor een hond die thuis woont, noemt het referentieschema geen wettelijke verplichting; pensions en hondenscholen kunnen zelf extra eisen stellen.
Moet mijn hond tegen kennelhoest worden gevaccineerd?
Dat hangt af van hoe je hond leeft. Gaat een hond naar een pension of kennel, of mee met een uitlaatservice, dan is vaccinatie tegen kennelhoest volgens de KNMvD meestal vereist. Het referentieschema voor Nederland zegt over deze vaccinatie: "kennelhoest — niet standaard, maar vaak verplicht bij een pension, hondenschool of uitlaatservice; elk jaar herhalen".
Moet mijn hond tegen hondsdolheid worden gevaccineerd?
Voor een hond die in Nederland of België woont, is de vaccinatie niet nodig, maar om te reizen wel. De KNMvD schrijft dat hondsdolheid in Nederland niet voorkomt en dat de vaccinatie alleen nodig (en verplicht) is als je met je hond naar het buitenland gaat. Het RIVM noemt 2012 als jaar van het laatste geval van klassieke hondsdolheid in Nederland, bij een illegaal geïmporteerde pup uit Marokko; bij laatvliegers (vleermuizen) is wel het virus EBLV-1 vastgesteld.
België is volgens Sciensano sinds 2001 vrij van klassieke hondsdolheid. Het referentieschema zegt voor België: "hondsdolheid — alleen voor reizen: België is vrij van rabiës, sinds 2016 geen verplichting meer voor een dier dat hier woont". Een oude verplichting uit 1967, voor honden in een deel van het land en op campings, is volgens dat schema afgeschaft op 1 maart 2016; het persbericht en het ministerieel besluit daarover staan bij de bronnen.
De Europese regels voor het reizen met honden, katten en fretten staan in Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131. Welke vaccinaties jouw bestemming vraagt, bespreek je ruim voor vertrek met je dierenarts.
Hoe houd ik de vaccinatiedata bij?
Een boekje ligt thuis en de herinnering komt zelden vanzelf. AnimaPulse neemt precies dat deel over: je legt een datum vast, de app berekent de volgende datum uit het schema en waarschuwt je zeven dagen en één dag van tevoren.
Voor dieren die van land veranderen, volgt het schema het land van verblijf van het dier, niet de taal van je telefoon.
Over de taal: de app is beschikbaar in 9 talen (Français, English, Deutsch, Español, Italiano, Português, Português (Brasil), Nederlands, Polski); de Nederlandse en Belgische schema's zitten er al in.
Is hondsdolheidvaccinatie verplicht in Polen?
Het referentieschema van AnimaPulse vat de Poolse wet zo samen: "hondsdolheid — in Polen wettelijk verplicht voor elke hond: binnen 30 dagen nadat hij 3 maanden oud is, daarna minstens om de 12 maanden". Voor katten en fretten bestaat volgens dat schema geen nationale verplichting; voor katten kan de minister er volgens dat schema een opleggen voor een deel van of heel Polen.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet een pup gevaccineerd worden?
Volgens het referentieschema voor Nederland krijgt een pup de basisvaccinatie (DHP) op 8, 12 en 16 weken, met de eerste booster 36 weken na de basisvaccinatie. De KNMvD telt de prikken van de pup en de booster samen als de volledige basisvaccinatie. Jouw dierenarts bepaalt het moment voor jouw pup.
Hoe vaak moet een hond gevaccineerd worden?
Volgens het referentieschema voor Nederland worden hondenziekte, hepatitis en parvo (DHP) om de 3 jaar herhaald, leptospirose elk jaar en kennelhoest elk jaar. Voor België herhaalt het schema DHPPi om de 3 jaar en leptospirose elk jaar.
Waarom wordt leptospirose vaker gevaccineerd dan de rest?
Volgens het Nederlandse consensusdocument van 2016 vanwege het grotere infectierisico in het waterrijke Nederland en de kortere duur van de bescherming van dit vaccin. Leptospirose is ook een zoönose.
Is vaccineren van een hond verplicht?
Een wettelijke verplichting geldt volgens het consensusdocument van 2016 alleen voor inrichtingen waar bedrijfsmatig dieren worden gehouden, zoals pensions en asielen. Pensions en hondenscholen vragen daarnaast vaak vaccinatie tegen kennelhoest, aldus de KNMvD.
Moet een hond tegen hondsdolheid gevaccineerd worden?
Niet als de hond in Nederland of België woont: de KNMvD noemt de vaccinatie alleen nodig (en verplicht) om naar het buitenland te reizen. Welke vaccinaties jouw bestemming vraagt, bespreek je met je dierenarts.
Kan een bloedtest (titerbepaling) vaccineren vervangen?
Volgens de KNMvD kan bij een individuele volwassen hond een titerbepaling voor parvo, hondenziekte en hepatitis een alternatief voor vaccineren zijn. Het consensusdocument van 2016 beperkt dit tot parvo, hondenziekte en hepatitis, dus niet leptospirose, en geeft bij pups de voorkeur aan een goede basisvaccinatie. Bespreek het met je dierenarts.
Bronnen — Nederland
- KNMvD — ‘De 12 meest gestelde vragen over vaccineren’ (2021): belangrijkste vaccinaties, basisvaccinatie, herhaling; rabiës alleen voor het buitenland (KNMvD — De 12 meest gestelde vragen over vaccineren (PDF))
- KNMvD, Dierenbescherming en Stichting Zwerfkatten Nederland — folder ‘Het belang van vaccineren van je huisdier’ (2021) (KNMvD, Dierenbescherming en Stichting Zwerfkatten Nederland — Het belang van vaccineren van je huisdier (PDF))
- Consensus ‘Hond en kat vaccineren of eerst serologisch testen?’ (2016, met de GGG van de KNMvD): leptospirose core in Nederland, Nederlands schema (Consensus: Hond en kat vaccineren of eerst serologisch testen? (PDF, kopie op Wikiwijs))
- CBG-MEB — Nederlandse SPC's: Nobivac L+DHPPi, Nobivac Tricat Trio, Nobivac KC, Nobivac Rabiës, Versiguard Rabies; Musteligen D (REG NL 124866) (CBG-MEB — SPC Nobivac L + DHPPi (PDF), CBG-MEB — SPC Nobivac Tricat Trio (PDF), CBG-MEB — SPC Nobivac KC (PDF), CBG-MEB — SPC Nobivac Rabiës (PDF), CBG-MEB — SPC Versiguard Rabies (PDF), Union Product Database — Musteligen D (REG NL 124866))
- Union Product Database (EU) — Nobivac Myxo-RHD Plus, Eravac en Leucogen toegelaten in Nederland (Union Product Database — Nobivac Myxo-RHD Plus, Union Product Database — Eravac, EMA — Leucogen (EPAR))
- RIVM — Infectieziekten Bulletin (november 2024): laatste geval van klassieke rabiës in 2012, een geïmporteerde pup (RIVM — Rabiës in Nederland: twee casussen (Infectieziekten Bulletin, november 2024))
- WSAVA Vaccination Guidelines 2024 (alleen hond en kat — niet voor konijn en fret) (WSAVA — Vaccination Guidelines, WSAVA — 2024 Guidelines, executive summary (PDF))
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131, van toepassing sinds 22/04/2026 (vervangt 576/2013 voor reizen) (EUR-Lex — Delegated Regulation (EU) 2026/131, EUR-Lex — Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131)
Bronnen — België
- Persbericht van de federale minister van Landbouw (02/2016): verplichte rabiësvaccinatie afgeschaft op 1 maart 2016; België sinds 2001 vrij van hondsdolheid (news.belgium.be — Persbericht/communiqué: la vaccination contre la rage ne sera plus obligatoire à partir du 1er mars 2016)
- Ministerieel besluit van 4 februari 2016 tot wijziging van het ministerieel besluit van 23 februari 1967 (diergeneeskundige politie hondsdolheid) (Ministerieel besluit van 4 februari 2016 (kopie op vLex; zonder abonnement alleen de aanhef leesbaar) · pagina van de instelling)
- Sciensano — serologische surveillance van leptospirose bij dieren in België, 2006-2020 (Sciensano — Passive (serological) surveillance of leptospirosis in Belgium: national data 2006-2020 (PDF, 2021), Sciensano — Fiche informative Rage (PDF, juillet 2016))
- FAGG — Belgische bijsluiters: Nobivac DHPPi, Nobivac Tricat Trio, Rabisin, Filavac VHD K C+V (FAGG — bijsluiter Nobivac DHPPi (BE-V161682), FAGG — bijsluiter Nobivac Tricat Trio (BE-V296895), FAGG — bijsluiter Rabisin (BE-V129114), FAGG — bijsluiter Filavac VHD K C+V (BE-V509217))
- Centrale EU-vergunningen, geldig in België: Nobivac L4, Leucofeligen FeLV/RCP, Nobivac Myxo-RHD PLUS, Purevax Rabies (EMA — Nobivac L4 (EPAR), EMA — Leucofeligen FeLV/RCP (EPAR), Union Product Database — Nobivac Myxo-RHD Plus, Union Product Database — Purevax Rabies)
- WSAVA-vaccinatierichtlijnen 2024 (alleen honden en katten) (WSAVA — Vaccination Guidelines, WSAVA — 2024 Guidelines, samenvatting (PDF))
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131, van toepassing sinds 22/04/2026 (reizen) (EUR-Lex — Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/131)
Bronnen — Polen
- Poolse diergezondheidswet van 21 november 2025 (Dz.U. 2025 nr. 1795), art. 44: verplichte rabiësvaccinatie van honden, van kracht sinds 18-03-2026 (ELI — Dz.U. 2025 poz. 1795, Dz.U. 2025 poz. 1795 (PDF))
- Główny Inspektorat Weterynarii (Poolse veterinaire hoofdinspectie) — pagina over rabiësvaccinatie (verplichting, leeftijd en interval) (GIW — Szczepienie na wściekliznę)
- Pools geneesmiddelenregister (URPL) — SPC's van Nobivac DHPPi, Nobivac Rabies, Biocan R, Rabisin, Nobivac Tricat Trio, Nobivac KC, Musteligen D, Filavac VHD K C+V (Nobivac DHPPi, Nobivac Rabies, Biocan R, Rabisin, Nobivac Tricat Trio, Nobivac KC, Musteligen D, Filavac VHD K C+V, Rejestr RPL · pagina van de instelling)
- WSAVA-vaccinatierichtlijnen 2024 (kern- en niet-kernvaccins) (WSAVA — Vaccination Guidelines, WSAVA — 2024 Guidelines, executive summary (PDF))
- PIWet (Puławy) — Leptospira bij de vos in Polen (Acta Vet Scand, 2018); RHDV2 in Polen sinds 2016 (Pol J Vet Sci, 2018) (Żmudzki et al. 2018, Fitzner & Niedbalski 2018)
Andere bronnen op deze pagina:
- CDC, "About Leptospirosis" — overdracht van leptospirose (Engels)
De drie data, één keer vastgelegd
AnimaPulse vult het pupschema vooraf in en herinnert je aan elke datum, 7 dagen en 1 dag van tevoren.
Lees verder
Booster gemist: wat gebeurt er echt
Een paar weken te laat werkt niet als een verlopen garantie. Wat er echt gebeurt als een booster te laat is, afhankelijk van hoe lang en welk vaccin, en wanneer de basisvaccinatie opnieuw moet.
Een pup of een kitten ontwormen
Pup vanaf 2 weken leeftijd, kitten vanaf 3 weken, daarna elke 2 weken tot 2 weken na het spenen: zo beschrijft ESCCAP het ritme. Richtpunten met bronnen; je dierenarts beslist.
Microchip, tatoeage en databanken
Wat de chip doet, wat er van de tatoeage overblijft, waar de databank voor dient en waarom je actuele gegevens belangrijker zijn dan de chip zelf — voor honden en katten in Nederland en België.
Pagina bijgewerkt op 11 november 2026.