Paspoort, vaccinatieboekje, gezondheidsboekje: welk document heb je nodig?
Vier papieren die door elkaar worden gehaald, met elk een eigen rol. Deze pagina houdt zich aan geldende teksten, op de dag zelf gelezen: de twee Europese verordeningen die sinds 22 april 2026 gelden, de Rijksoverheid, de NVWA en RVO.
IndicatiefGepubliceerd op Bijgewerkt op
Het gezondheidsboekje van je dier in je zak:
Wat is het Europese paspoort voor huisdieren?
Het is het identificatiedocument dat een hond, kat of fret vergezelt bij niet-commercieel verkeer van de ene EU-lidstaat naar de andere. Gedelegeerde verordening (EU) 2026/131 (artikel 11, lid 1) zegt dat het paspoort door de eigenaar moet zijn ondertekend en naar behoren moet zijn ingevuld en afgegeven in een lidstaat waar de eigenaar gewoonlijk verblijft; daarmee wordt gecertificeerd dat aan de voorwaarden voor de rabiësvaccinatie (en bij honden voor de behandeling tegen de vossenlintworm) is voldaan.
In Nederland vraag je het paspoort aan bij een dierenarts. De Rijksoverheid (pagina uit 2026) schrijft dat het bedoeld is voor honden, katten en fretten en niet voor huisdieren zoals knaagdieren, vogels of vissen, en dat het levenslang geldig is. Het model staat in uitvoeringsverordening (EU) 2026/705 (bijlage I, deel 2): een boekje van 100 × 152 mm met een blauwe omslag, waarvan alle gedrukte tekst in de officiële taal of talen van de uitgevende lidstaat en in het Engels staat. Op de achterzijde kan een QR-code staan die naar de nationale registratiedatabank verwijst. Beide verordeningen zijn van toepassing sinds 22 april 2026.
Twee bepalingen uit die verordening zijn voor een eigenaar goed om te weten. Een paspoort dat volgens het oude model van 2013 is opgesteld, geldt als conform het nieuwe model als het vóór 1 januari 2028 is afgegeven (artikel 6, lid 1). En een paspoort waarin de rubrieken I tot en met IV verkeerd zijn ingevuld, wordt vernietigd (bijlage I, deel 2, punt 6): verbeteren in een eigen handschrift is dus niet de bedoeling, het vraagt een nieuw paspoort bij je dierenarts.
Wat is er in Nederland verplicht, los van reizen?
Voor een hond: chippen, registreren en een paspoort. De NVWA schrijft dat een hond gechipt moet zijn (een dierenarts plaatst de chip) en dat de pups van een nestje binnen 7 weken na de geboorte gechipt en binnen 8 weken na de geboorte geregistreerd moeten zijn; RVO noemt dezelfde termijnen (chippen binnen 7 weken, registreren binnen 8 weken na de geboorte en binnen één week nadat de hond gechipt is), terwijl de Rijksoverheid (pagina uit 2026) voor chippen en registreren samen 7 weken noemt en erbij zegt dat een hond een Europees dierenpaspoort moet hebben. Een hond die je importeert, laat je binnen 2 weken na aankomst registreren (Rijksoverheid; de NVWA zegt 14 dagen). Het paspoort is verplicht voor een hond die op of na 1 november 2021 is geboren en voor elke hond die een andere houder krijgt (NVWA, pagina uit 2026). Wie in Nederland de eerste houder van een hond is, bijvoorbeeld met een nestje of door een hond zelf uit het buitenland op te halen, moet zich volgens de NVWA bij RVO registreren en krijgt een Uniek Bedrijfsnummer (UBN). Registreren doe je bij een door de overheid aangewezen portaal: volgens RVO (gecontroleerd op 4 december 2024) komen de gegevens van alle portalen bij RVO binnen, dus het maakt niet uit welk je kiest.
Voor een kat noemt de NVWA chip, registratie en paspoort niet verplicht, tenzij je naar het buitenland gaat. Voor een fret schrijft de Rijksoverheid dat je een paspoort nodig hebt als je naar het buitenland reist.
Wie zich heeft laten registreren bij de Nederlandse Databank Gezelschapsdieren (NDG), krijgt volgens de NDG zelf (pagina uit 2026) een registratiepasje met een unieke safecode, die je later nodig hebt om wijzigingen door te geven. Dat pasje en het paspoort zijn twee verschillende papieren.
Wat heb je nodig om met je dier naar een ander EU-land te reizen?
De NVWA zet op haar checklist voor reizen binnen de EU (pagina uit 2026) een paspoort, een chip en een rabiësvaccinatie; voor een fret gelden dezelfde eisen. Volgens artikel 7 tot en met 11 van verordening 2026/131 en de NVWA:
- Chip: een injecteerbare transponder (artikel 7). Een transponder die vóór 1 januari 2028 is geplaatst en niet de code van het land van identificatie bevat, geldt ook, net als een duidelijk leesbare tatoeage van vóór 3 juli 2011. Het chipnummer en de datum van plaatsing moeten in het paspoort staan (NVWA).
- Rabiësvaccinatie: een volledige primaire vaccinatie ten minste 21 dagen vóór de verplaatsing, of een herhalingsvaccinatie, volgens de geldigheidsvoorschriften van bijlage VII bij verordening (EU) 2020/688 (artikel 8, onder a). Die geldigheidsvoorschriften zijn hier niet gelezen en worden niet weergegeven: je dierenarts kent ze. De NVWA voegt toe dat het dier bij de eerste rabiësvaccinatie ten minste 12 weken oud moet zijn en al een chip moet hebben, en dat alle rabiësvaccinaties in het paspoort moeten staan.
- Honden en de vossenlintworm: voor een hond die een lidstaat of zone binnenkomt die vrij is van Echinococcus multilocularis, een behandeling ten vroegste 120 en ten laatste 24 uur vóór binnenkomst (artikel 8, onder b). De NVWA noemt Finland, Ierland, Malta, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk als landen waar een lintwormbehandeling voor honden verplicht is; die NVWA-pagina geldt voor reizen binnen de EU en naar Noorwegen, Zwitserland, Liechtenstein en Noord-Ierland, en voor het Verenigd Koninkrijk als geheel geldt een eigen regime dat deze pagina niet beschrijft.
- Gemachtigde: wie met het dier reist namens de eigenaar, voegt een ondertekende machtiging van de eigenaar bij het paspoort (artikel 4).
Heel jonge dieren zijn een apart geval: een dier dat jonger is dan 12 weken en niet gevaccineerd, of tussen 12 en 16 weken oud en gevaccineerd zonder dat de 21 dagen om zijn, mag bij wijze van uitzondering alleen reizen als het land van bestemming dat algemeen heeft toegestaan en op een daartoe bestemde website heeft bekendgemaakt, en op een ondertekende verklaring van de eigenaar of in gezelschap van de gevaccineerde moeder (artikel 9).
Los van de Europese teksten: de NVWA waarschuwt dat in sommige landen extra eisen gelden voor bepaalde hondenrassen, en dat een reis een commerciële reis kan zijn, bijvoorbeeld als het dier na de reis een andere eigenaar krijgt. De NVWA verwijst voor de eisen per land naar het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LiCG), dat ook een checklist voor onderweg geeft.
En als je buiten de EU reist, of als je terugkomt?
De Rijksoverheid schrijft op haar pagina mag mijn kat of hond mee op vakantie (pagina uit 2026) dat je voor een reis buiten de EU ook een paspoort, een chip en een rabiësvaccinatie nodig hebt. Het paspoort kan voor sommige landen door de NVWA gelegaliseerd worden, waarvoor je op tijd een afspraak maakt; sommige landen eisen een gezondheidscertificaat. De eisen voor de terugreis kunnen strenger zijn dan voor de heenreis, en soms is een bloedonderzoek nodig. Verloopt de rabiësvaccinatie terwijl je buiten de EU bent, dan kun je niet met het paspoort reizen en heb je een EU-gezondheidscertificaat nodig.
Voor een dier dat uit een land buiten de EU komt, is het document geen paspoort maar een diergezondheidscertificaat (verordening 2026/131, artikel 18, model in bijlage III van verordening 2026/705). Dat certificaat is volgens de toelichting tien dagen geldig vanaf de afgifte tot en met de controles bij binnenkomst; voor verdere verplaatsingen naar andere lidstaten zes maanden vanaf die controles, of tot de rabiësvaccinatie verloopt als dat eerder is. Volgens een voetnoot bij het certificaat wordt een gewaarmerkte kopie van de identificatie- en vaccinatiegegevens van de dieren aan het certificaat gehecht. De NVWA schrijft dat de eisen strenger zijn bij reizen vanuit landen met een hoog rabiësrisico, zoals Turkije en Marokko, waar een bloedtest verplicht kan zijn, en dat je soms al ruim vier maanden voor vertrek moet beginnen.
Is een gezondheidsboekje of vaccinatieboekje verplicht?
De twee Europese verordeningen definiëren geen gezondheidsboekje of vaccinatieboekje: het woord boekje komt in geen van beide teksten voor. Wat ze voor reizen vragen, is het paspoort (of het certificaat). Ook de pagina's van de Rijksoverheid en de NVWA die hier zijn gelezen, noemen geen verplicht vaccinatieboekje naast het paspoort. Wel schrijft de KNMvD in haar vragen en antwoorden over vaccineren (mei 2021) dat je bij een vaccinatie een vaccinatieboekje van je dierenarts meekrijgt, en dat bij honden de vaccinaties in het paspoort worden bijgehouden. Het LiCG zet voor een reis het paspoort met het ingevulde inentingsbewijs op de checklist, naast een kopie van het registratiebewijs van het dier bij een portaal.
Wat is het verschil tussen paspoort, vaccinatieboekje en gezondheidsboekje?
- Rol — Europees paspoort: Het dier identificeren en de rabiësvaccinatie aantonen om te reizen; voor een hond ook verplicht in Nederland. Vaccinatieboekje / gezondheidsboekje: Vaccinaties, behandelingen, gewicht en bezoeken in het dagelijks leven bijhouden.
- Vastgelegd door — Europees paspoort: Europese verordeningen (2026/131 en 2026/705). Vaccinatieboekje / gezondheidsboekje: Niet beschreven in die verordeningen; elk boekje heeft zijn eigen vorm.
- Ingevuld door — Europees paspoort: Een dierenarts, ondertekend door de eigenaar. Vaccinatieboekje / gezondheidsboekje: De dierenarts en de eigenaar.
- Dient voor — Europees paspoort: Verplaatsingen tussen lidstaten, en in Nederland de hond. Vaccinatieboekje / gezondheidsboekje: Opvolging, herinneringen, de dierenarts, het pension.
Het gezondheidsboekje van je dier in je zak:
Is een chip verplicht, en wordt dat overal in de Unie zo?
In Nederland is dat voor een hond al zo, voor een kat nog niet. Zie hierboven: de NVWA noemt voor een hond chip, registratie en paspoort, en voor een kat geen enkele van de drie, tenzij je naar het buitenland gaat (pagina's uit 2026).
Op Europees niveau breidt een verordening van 2026 die plicht later uit. Verordening (EU) 2026/1818 inzake het welzijn van honden en katten en hun traceerbaarheid (Publicatieblad van 10 augustus 2026) is van toepassing met ingang van 31 augustus 2028. Artikel 20 eist een injecteerbare transponder en registratie in een nationale databank voor alle honden en katten: vanaf 31 augustus 2030 voor wie honden en katten in de handel brengt, vanaf 31 augustus 2036 voor eigenaren die geen honden in de handel brengen en vanaf 31 augustus 2041 voor eigenaren die geen katten in de handel brengen (artikel 20, lid 7). Een dier dat vóór 31 augustus 2028 met een microchip is geïdentificeerd, geldt als conform zolang de microchip leesbaar blijft. Die data veranderen niets aan de Nederlandse regels die nu gelden.
Wat doet AnimaPulse met het paspoort?
AnimaPulse geeft geen paspoort uit en vervangt het niet. De app is het boekje voor het bijhouden: je legt de rabiësvaccinatie vast (datum, lotnummer, datum van de booster) en krijgt de herinneringen, zeven dagen van tevoren en daarna de dag ervoor. Je kunt ook een pagina uit het paspoort fotograferen: ze komt bij de Documenten van het profiel, en de app stelt per regel de vaccins voor die ze leest, die jij bevestigt of corrigeert voordat er iets wordt opgeslagen. Raakt een paspoort kwijt, dan helpt de kopie in de Documenten om terug te vinden wat erin stond (zie gezondheidsboekje kwijt).
Wat zegt het schema van AnimaPulse over rabiës in Nederland?
Volgens het referentieschema van AnimaPulse: voor de hond "rabiës (hondsdolheid) — alleen nodig als je naar het buitenland gaat: Nederland is rabiësvrij, geen plicht voor een hond die hier woont"; voor de kat "rabiës — alleen nodig als je naar het buitenland gaat; het ritme hangt af van het vaccin (1 jaar, daarna 2 of 3 jaar)". Dat is een indicatief richtpunt uit hetzelfde referentieschema als de vaccinatiehulp: zie de gidsen vaccinatieschema hond en vaccinatieschema kat. Je dierenarts heeft het laatste woord.
Bronnen
- Verordening (EU) 2026/1818 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2026 (tekst uit het Publicatieblad, EUR-Lex), in het Nederlands gelezen op 15-11-2026.
- Gedelegeerde verordening (EU) 2026/131 van de Commissie van 20 januari 2026 (tekst in het Publicatieblad, EUR-Lex), gelezen in het Nederlands op 11 november 2026.
- Uitvoeringsverordening (EU) 2026/705 van de Commissie van 20 maart 2026 (tekst in het Publicatieblad, EUR-Lex), gelezen in het Nederlands op 11 november 2026.
- Rijksoverheid — Moet ik mijn hond laten chippen en registreren?, pagina uit 2026, gelezen op 11 november 2026.
- Rijksoverheid — Hoe vraag ik een Europees dierenpaspoort aan?, pagina uit 2026, gelezen op 11 november 2026.
- Rijksoverheid — Mag mijn kat of hond mee op vakantie?, pagina uit 2026, gelezen op 11 november 2026.
- NVWA — Chip, paspoort en registratie hond en kat, pagina uit 2026, gelezen op 11 november 2026.
- NVWA — Ik reis met mijn hond of kat binnen de EU, pagina uit 2026, gelezen op 11 november 2026.
- NVWA — Op reis met mijn huisdier, pagina uit 2026, gelezen op 11 november 2026.
- RVO — Portalen voor registratie van honden, inhoud gecontroleerd op 4 december 2024, gelezen op 11 november 2026.
- NDG — Chippen en registreren van gezelschapsdieren, pagina uit 2026, gelezen op 11 november 2026.
- LiCG — Vakantie, dier gaat mee, zonder zichtbare datum, gelezen op 11 november 2026.
- KNMvD — De 12 meest gestelde vragen over vaccineren, mei 2021, gelezen op 11 november 2026.
Veelgestelde vragen
Heb je een paspoort nodig om met je hond naar een ander EU-land te reizen?
Ja: voor niet-commercieel verkeer van de ene lidstaat naar de andere vergezelt een paspoort, ondertekend door de eigenaar en afgegeven in een lidstaat waar de eigenaar gewoonlijk verblijft, de hond, kat of fret (verordening (EU) 2026/131, artikel 11).
Is het paspoort in Nederland ook verplicht als je niet reist?
Voor een hond wel, als hij op of na 1 november 2021 is geboren of een andere houder krijgt (NVWA, 2026). Voor een kat noemt de NVWA het paspoort niet verplicht, tenzij je naar het buitenland gaat.
Volstaat het gezondheidsboekje om te reizen?
Nee: wat de Europese regels voor het reizen vragen, is het paspoort. Het gezondheidsboekje is voor het dagelijkse bijhouden en wordt in de verordeningen niet beschreven.
Is een paspoort van vóór 22 april 2026 nog geldig?
Verordening (EU) 2026/705 laat een paspoort dat volgens het oude model is opgesteld als conform gelden als het vóór 1 januari 2028 is afgegeven (artikel 6, lid 1).
Hoeveel dagen vóór vertrek moet de rabiësvaccinatie gezet zijn?
Een volledige primaire vaccinatie moet ten minste 21 dagen vóór de datum van de verplaatsing zijn gegeven, of het dier is herhaald gevaccineerd, volgens de geldigheidsvoorschriften van bijlage VII bij verordening (EU) 2020/688 (verordening 2026/131, artikel 8, onder a). Je dierenarts controleert dat bij het invullen van het paspoort.
Bestaat er een digitaal paspoort?
Verordening (EU) 2026/705 beschrijft het paspoort als een boekje (formaat, omslag, folie over de gegevenspagina): deze pagina steunt op geen tekst die een andere vorm voorziet. AnimaPulse vervangt dat document niet.
AnimaPulse is beschikbaar
Het gezondheidsboekje van je dieren: herinneringen voor vaccinaties en behandelingen, delen met de dierenarts (Premium), gescande en vooraf ingevulde documenten. Gehost in Frankrijk, nooit doorverkocht.
Lees verder
Chippen en registreren van hond en kat
Wat in Nederland verplicht is voor het chippen en registreren van een hond of kat volgens RVO, de NVWA en het Besluit houders van dieren, wat een chip wel en niet doet, welke portalen er zijn en wat er van de tatoeage over is.
Vaccinatieschema hond
Welke vaccinaties een hond in Nederland nodig heeft en wanneer: basisvaccinatie van de pup, leptospirose met een eigen ritme, kennelhoest voor het pension en hondsdolheid alleen om te reizen. Schema's met bronnen, ter indicatie.
Vaccinatieschema kat
Kattenziekte, niesziekte, kattenleukemie en hondsdolheid — het gangbare basisschema van het kitten en het boosterritme in Nederland. Met bronnen, ter indicatie.
Een digitaal gezondheidsboekje: wat hoort erin en wat vervangt het niet?
Wat hoort in een digitaal gezondheidsboekje (vaccins met lotnummer, behandelingen, documenten, herinneringen), hoe het zich tot paspoort en chip verhoudt.
Pagina bijgewerkt op 15 november 2026.